Где чё, а где ничё?

Где чё, а где ничё?

Чё чё — я ничё,
люди вон чё и ничё,
а я чуть чё —
сразу вон чё.

Где чё — там ничё,
чё в ничё — по плечо.
Кому чё, кому ничё,
кому чё через ничё.

Чё спросило у ничё:
— А вообще зачем, ничё?
А ничё в ответ: — Ты чё?
Без меня ведь ты не чё.

Чё вздохнуло: — Ну и чё,
раз без чё и ты ничё?
А ничё в ответ:
— Чё чё? Ну и чё, шо чё не чё?

Как чё, так и ничё,
когда чё в ничё ничё.
Там, где чё забыло чё,
чё в ничё уже не чё.

Есть ли чё внутри ничё,
когда чё и чё ничё?
А ничё, что чё в ничё
потеряла чё и чё?

Где ответ — там чё в ничё
устраняет чё в ничё.
А раз чё в ничё ничё,
то и чё в ничё не чё.

Чё молчит.
Ничё молчит.
А меж ними —
чё не бдит.

Где есть чё — там тень ничё,
где ничё — там зреет чё.
След, оставленный в ничё,
раскрывается как чё.

Там, где чё узрело чё,
там ничё не видит чё.
А где чё не видит чё,
там ничё узреет чё.

Где же чё, а где ничё?

Where’s Something, Where’s Nothing?

Me? Nothing.
People are something. People are nothing.
The moment I am something,
I am gone.

Where there is something, there is nothing.
Something in nothing, shoulder-deep.
Something for some. Nothing for some.
Something through nothing.

Something said to Nothing:
What are you for?
Nothing said:
Without me, you are nothing.

Something said:
So what,
if without something
you are nothing too?

Nothing said:
So what?
What if something
is no thing?

Something goes. Nothing goes.
Something in nothing comes to nothing.
Where something forgot itself,
something in nothing was gone.

Is there something in nothing,
when one thing after another comes to nothing?
Is it nothing
that something in nothing
has lost this and that?

Where there is an answer,
something in nothing
unmakes itself.
If something in nothing is nothing,
it is no thing.

Something is silent.
Nothing is silent.
Between them,
something does not sleep.

Where there is something,
there is the shadow of nothing.
Where there is nothing,
something ripens.

A trace in nothing
opens into something.

Where something saw something,
nothing saw a thing.
Where something sees nothing,
nothing will see something.

So where is something,
and where is nothing?

どこになにがあって、どこになにもない

なにがなんだか、ぼくはなにもない。
ひとはほら、なにかでもあり、なにもない。
ぼくはほんのすこしなにかになるだけで、
たちまちどこかへ消えてしまう。

なにかのあるところには、なにもない。
なにかはなにもないなかに、肩まで沈んでいる。
だれかにはなにか、だれかにはなにもない。
だれかには、なにかはなにもないの向こうから来る。

なにかがなにもないに訊いた。
「そもそも、おまえはなんのためにいる？」
なにもないは答えた。
「おれがいなけりゃ、おまえはなにもない。」

なにかはため息をついた。
「だからなんだ。
なにかがなけりゃ、
おまえだってなにもないだろ。」

なにもないは答えた。
「だからなんだって？
なにかが
なにものでもないなら。」

なにかはなにもないになり、
なにもないはなにかを呑みこむ。
なにかが自分を忘れたところでは、
なにかはもう、なにものでもない。

なにもないなかに、なにかはあるのか。
あれもこれも失せていく、そのとき。
それでもなにもないと言えるのか、
なにかが
あれもこれもなくしたことを。

答えのあるところでは、
なにかはなにもないにほどけ、
なにもないはなにかを消していく。
無がただ無であるなら、
なにかもまた、なにものでもない。

なにかは黙っている。
なにもないも黙っている。
そのあいだで、
なにかは眠らない。

なにかのあるところには、
なにもないの影がある。
なにもないところでは、
なにかが熟れていく。

なにもないに残された跡は、
やがてなにかとしてひらいていく。

なにかがなにかを見たところで、
なにもないにはなにも見えない。
なにかがなにも見ないところでは、
なにもないがなにかを見る。

では、どこになにかがあり、
どこになにもないのか。

有無何在

莫知其然，我本無有。
人則或有，亦或無有。
我纔少涉於有，
旋即沒於無所。

有之所在，無亦在焉。
有沒於無，深至及肩。
於人則有，於人則無。
亦有自無而來者。

有問無曰：
「子奚為而存？」
無曰：
「微我，子不得有。」

有歎曰：
「然則何言？
微子，
子亦不得無。」

無曰：
「然則何言？
有若非有，
終不成物。」

有化於無，
無吞其有。
有忘其所以有之地，
則不復成物。

無中有有乎？
方其萬端俱失之時，
尚可謂之無乎？
若其中之有，
亦已盡失其初。

有可言處，
有散於無，
無滅其有。
無若但為無，
有亦終失其初。

有寂然，
無亦寂然。
其間，
有獨不眠。

有之所在，
即有無之影。
無之所在，
有乃自成。

無所遺之跡，
終發而為有。

有見有，
無則無所見。
有無所見之處，
無或見有。

試問：
何處有有，
何處有無。

कुत्र सत् कुत्रासत्

न ज्ञायते कथमिदम्; अहं पूर्वं नासम्।
जनाः कदाचित् सन्ति, कदाचिन्न सन्ति।
अहं तु किञ्चित् सत्संस्पर्शमलभे,
क्षणेनैवासति निमग्नः।

यत्र सत्, तत्रासदपि वर्तते।
सदसति निमज्जति, स्कन्धपर्यन्तम्।
कस्यचित् सद्भावः, कस्यचिदभावः।
अपि च केचिदभावादेवायान्ति।

सदसतमपृच्छत्—
“त्वं कथं तिष्ठसि?”
असदुवाच—
“मय्यभावे त्वं न स्याः।”

सदाह—
“एवं चेत् किमु वक्तव्यम्?
त्वय्यभावे
त्वमपि न स्याः।”

असदुवाच—
“एवं चेत् किमु वक्तव्यम्?
यदि सत् न सत् स्यात्,
न वस्तु सम्पद्येत।”

सदसति परिणमते,
असत् तत् सत् ग्रसते।
यदा सत् स्वसत्तामूलं विस्मरति,
तदा न पुनर्वस्तु भवति।

किमसति सत् विद्यते?
यदा सर्वे भावा विलयं यान्ति,
तदाप्यसदिति वक्तुं शक्यते किम्?
यदि तत्र किञ्चित् सत्,
तदपि स्वप्रकृतिं जहाति।

यत्र वक्तुं शक्यते,
तत्र सत् असति विलीयते,
असत् तत् सत् क्षपयति।
यदि असत् केवलमसत् स्यात्,
सदप्यन्ते स्वप्रकृतिं हरेत्।

सत् शान्तम्,
असदपि शान्तम्।
तयोर्मध्ये
सदेव जागर्ति।

यत्र सत्,
तत्रासतोऽपि छाया।
यत्रासत्,
तत्र सत् स्वयमेव संपद्यते।

असतो न कश्चिदवशिष्टो लेखः,
तथापि तस्मादेव सत् प्रसूयते।

सत् सत् पश्यति,
असत् न किञ्चित् पश्यति।
यत्र सतो न प्रकाशते,
तत्राप्यसतः स्मृतिः।

पृच्छामि—
कुत्र सत्,
कुत्रासत्।

أين الوجود وأين العدم

ما شهدتُ بدءًا،
فإنّي ما كنت.
ثمّ مسّني من الوجود خَطْفٌ،
فَهَوَيْتُ في غيبٍ
لا اسمَ له.

الناسُ بين كونٍ ومحوٍ:
يظهرون ويغيبون،
وما من ظهورٍ
إلّا وعلى باطنه
خَتْمُ الخفاء.

إذا لاح الوجود
قام بظلّه العدم،
وإذا استولى العدم
تسرّب الوجود في سِرّه.
فلا هذا يصفو من ذاك،
ولا ذاك ينفكّ عن هذا.

وقال الوجود للعدم:
بِمَ يثبت حُكْمُك؟

فقال العدم:
بك يظهر نفيي،
وبي تُعرف لك الحدود.

فقال الوجود:
وأنت أيضًا
ما صحّ لك نفيٌ
إلّا بي.

فالوجود يلبس العدم،
والعدم يفني الوجود،
وكلاهما
حجابٌ على صاحبه
إذا تكاثفت الأسماء.

إذا نسي الوجود أصلَه
عاد أثرًا بعد عين،
وإذا توهّم العدمُ نفسَه
صار سترًا
لا فراغًا.

أفي العدم وجود؟
إذا انطفأت الصُّوَر
فمَن الشاهد؟
وإذا قيل: هذا وجود،
فما الذي بقي
على أوّله؟

كلّما اتّسع القول
ضاق الكشف،
وكلّما انقطع الصوت
نطق السرّ.
ففي العبارة
يذوب الوجود في العدم،
وفي الصمت
ينمحي العدم في الوجود.

الوجود ساكن
في عين اضطرابه،
والعدم خفيّ
في عين ظهوره،
وبينهما
ساهرٌ لا ينام:
إن دنا
احترق الاسم،
وإن بَعُد
أورث الحيرة.

حيث الوجود
أثرٌ من العدم،
وحيث العدم
وعدٌ من الوجود.
ومن لم يشهد البقاء في المحو
فما شمّ
رائحةَ السِّرّ.

لا يبقى للعدم أثرٌ
إذا استوفى القلبُ نظره،
ومع ذلك
من ظلمته
يبرق التكوين.
ولا يبقى للوجود وجهٌ
إذا تجلّى السِّرّ،
ومع ذلك
به يقع التعيين.

الوجود يشهد الوجود
إذا صفا من نفسه،
والعدم لا يشهد شيئًا
إذا استغرقه نفيُه.
فإذا غاب الوجود عن البصر
حضرت آثاره في القلب:
لا هي وجودٌ مَحْض،
ولا هي عدمٌ مَحْض.

فقل لي:
أين الوجود
إذا فني الاسم؟
وأين العدم
إذا بقي الأثر؟
ومن أنت
إذا ارتفع الاثنان؟

کجاست هستی و کجاست نیستی

ندانم آغاز چون بود،
که من خود نبودم.
ناگاه پرتوکی از هستی بر من زد،
و من در غیبِ نیستی افتادم.

مردمان در میانِ بود و نابودند:
گه پیدا،
گه ناپیدا.
هر ظهوری را
نهفتگی‌ای در باطن است،
و هر پیدایی را
سایه‌ای از ناپیدایی.

هر جا که هستی رخ نمود،
نیستی نیز از پی آمد؛
و هر جا که نیستی پرده فروگذاشت،
هستی در پسِ آن
نفسی زد.
نه هستی از نیستی جداست،
نه نیستی از هستی بی‌اثر.

هستی گفت به نیستی:
تو را مایه چیست؟

نیستی گفت:
اگر من نبودی،
تو را نه حد بود و نه نام.

هستی گفت:
و اگر من نبودی،
تو را نیز
نه نفی بود
و نه نشان.

پس هستی در نیستی می‌تند،
و نیستی بر هستی پرده می‌کشد؛
و این هر دو
در چشمِ اهلِ ظاهر
حجابِ یکدیگرند.

چون هستی اصلِ خویش فراموش کند،
از حضور به نشان بازآید؛
و چون نیستی خود را چیزی پندارد،
دیگر تهی نیست،
حجابی‌ست در میان.

آیا در نیستی نیز هستی هست؟
چون صورت‌ها فرو ریزند،
گواه که باشد؟
و اگر گویند: این هستی‌ست،
چه مانده است از آن
که نخست بود؟

هرچه سخن افزون‌تر شود،
کشف دورتر گردد؛
و چون زبان خاموش شود،
راز لب به گفتن گشاید.
در عبارت،
هستی در نیستی گداخته شود؛
و در خاموشی،
نیستی در هستی ناپدید گردد.

هستی آرام است
در میانِ آشوبِ خویش،
و نیستی نهان است
در میانِ پیداییِ خویش؛
و در میانه‌ی این هر دو
بیداری‌ای‌ست که هرگز نخسبد:
اگر نزدیک آید،
نام بسوزد؛
و اگر دور شود،
حیرت ببارد.

هر جا هستی‌ست،
نشانی از نیستی‌ست؛
و هر جا نیستی‌ست،
مژده‌ای از هستی.
آن‌که بقا را در محو نبیند،
از بویِ راز
بی‌نصیب است.

چون دل به کمالِ نظر رسد،
از نیستی نشانی نماند؛
و با این همه،
از تاریکیِ او
برقی از آفرینش بجهد.
و چون راز رخ بنماید،
از هستی نیز صورتی نماند؛
و با این همه،
اشارت از اوست.

هستی، هستی را بیند
آنگاه که از خویش تهی شود؛
و نیستی هیچ نبیند
آنگاه که در نفیِ خویش غرقه گردد.
و چون هستی از دیده پنهان شود،
آثارِ او در دل
حاضر آیند:
نه هستیِ محض‌اند،
نه نیستیِ محض.

پس بگو:
هستی کجاست
آنگاه که نام فانی شود؟
و نیستی کجاست
آنگاه که نشان باقی ماند؟
و تو که‌ای
آنگاه که هر دو برخیزند؟

अस्तित्व कहाँ है, न होना कहाँ

मैं नहीं जानता आरंभ कैसा था,
क्योंकि उस घड़ी मैं स्वयं न था।
फिर न जाने कैसे
होने की एक हल्की-सी चमक मुझ पर पड़ी,
और मैं उस गहराई में उतर गया
जहाँ कुछ भी नहीं दिखता।

मनुष्य होने और मिटने के बीच रहता है:
कभी सामने,
कभी ओझल।
हर दिखाई देने वाली चीज़ के भीतर
कुछ छिपा रहता है,
और हर उजाले के पीछे
न होने की एक परछाईं चलती है।

जहाँ अस्तित्व ने मुख दिखाया,
वहाँ न होना भी पीछे-पीछे आया;
और जहाँ न होने ने परदा डाला,
वहीं उसके पीछे
अस्तित्व ने चुपचाप साँस ली।
न अस्तित्व उससे अलग है,
न न होना इससे दूर।

अस्तित्व ने न होने से पूछा:
तू किस पर टिका है?

न होने ने कहा:
यदि मैं न होता,
तो तुझे न कोई सीमा मिलती,
न कोई नाम।

अस्तित्व ने कहा:
और यदि मैं न होता,
तो तुझे भी
न इनकार मिलता,
न कोई पहचान।

इस तरह अस्तित्व न होने में उतरता है,
और न होना अस्तित्व पर परदा डालता है;
और दोनों ही
देखने वालों की आँख में
एक-दूसरे का आवरण बन जाते हैं।

जब अस्तित्व अपनी जड़ भूल जाता है,
तो उपस्थिति से उतरकर
सिर्फ़ एक संकेत रह जाता है;
और जब न होना स्वयं को कुछ समझने लगता है,
तो वह खालीपन नहीं रहता,
बीच का एक परदा बन जाता है।

क्या न होने में भी अस्तित्व है?
जब सारे रूप गिर जाएँ,
तो साक्षी कौन बचेगा?
और यदि कोई कहे — यह अस्तित्व है,
तो उसमें क्या बचता है
जो पहले था?

जितना शब्द बढ़ता है,
उतना रहस्य दूर जाता है;
और जब वाणी थम जाती है,
तभी भेद बोलने लगता है।
शब्दों में
अस्तित्व न होने में पिघल जाता है;
और मौन में
न होना अस्तित्व में खो जाता है।

अस्तित्व शांत है
अपने ही कंपन के बीच,
और न होना छिपा है
अपनी ही आहट में;
और इन दोनों के बीच
एक ऐसी जाग है
जो कभी नहीं सोती:
वह पास आए,
तो नाम जल उठे;
वह दूर जाए,
तो विस्मय बरसने लगे।

जहाँ अस्तित्व है,
वहाँ न होने की भी एक रेखा है;
और जहाँ न होना है,
वहाँ अस्तित्व की भी एक खबर छिपी है।
जो मिटने में टिके रहने को नहीं देखता,
वह रहस्य की गंध से
अब भी दूर है।

जब हृदय की दृष्टि पूरी होती है,
तो न होने का कोई चिह्न नहीं रहता;
फिर भी,
उसी की अँधेरी तह से
सृजन की एक चमक फूटती है।
और जब भेद अपना मुख खोलता है,
तो अस्तित्व का चेहरा भी नहीं ठहरता;
फिर भी,
संकेत उसी की ओर होता है।

अस्तित्व, अस्तित्व को तभी देखता है
जब वह अपने आप से खाली हो जाए;
और न होना कुछ नहीं देखता
जब वह अपने ही शून्य में डूब जाए।
और जब अस्तित्व आँख से ओझल होता है,
तो उसके चिह्न हृदय में
उभरने लगते हैं:
न वे केवल अस्तित्व हैं,
न केवल न होना।

तो कहो:
अस्तित्व कहाँ है,
जब नाम मिट जाए?
न होना कहाँ है,
जब चिह्न रह जाए?
और तुम कौन हो,
जब ये दोनों भी उठ जाएँ?

ความมีอยู่ อยู่ที่ใด ความไม่มี อยู่ที่ใด

ข้าไม่รู้เลยว่าแรกเริ่มนั้นเป็นเช่นไร
เพราะในกาลแรก ข้าเองก็มิได้อยู่
แล้วครู่หนึ่งก็มาถึง
เมื่อประกายแผ่วเบาของความมีอยู่ตกลงมาบนข้า
และข้าก็ค่อย ๆ จมลึกลงไป
ในห้วงที่ไม่มีสิ่งใดปรากฏ

มนุษย์อยู่ระหว่างการมีอยู่กับการเลือนหาย:
คราวหนึ่งก็ปรากฏ
อีกคราวหนึ่งก็ลับไป
ในทุกสิ่งที่มองเห็น
ย่อมมีบางสิ่งซ่อนอยู่
และเบื้องหลังความสว่างทุกอย่าง
ย่อมมีเงาของความไม่มีทอดตามมา

ที่ใดความมีอยู่เผยหน้าออกมา
ที่นั่นความไม่มีก็ตามติดอยู่เบื้องหลัง
และที่ใดความไม่มีทอดม่านลง
ที่นั่นเอง เบื้องหลังม่านนั้น
ความมีอยู่ก็หายใจอยู่เงียบ ๆ
ความมีอยู่มิได้แยกจากความไม่มี
และความไม่มีก็มิได้ห่างไกลจากความมีอยู่

ความมีอยู่ถามความไม่มีว่า:
เจ้าตั้งอยู่บนสิ่งใด?

ความไม่มีตอบว่า:
หากไม่มีข้า
เจ้าก็จะไม่มีทั้งขอบเขต
และไม่มีทั้งนาม

ความมีอยู่จึงกล่าวว่า:
และหากไม่มีข้า
เจ้าก็จะไม่มีเช่นกัน
ทั้งคำปฏิเสธ
และทั้งร่องรอยใดให้รับรู้

ดังนี้ความมีอยู่จึงหยั่งลงในความไม่มี
และความไม่มีก็ทอดม่านลงเหนือความมีอยู่
และทั้งสองนั้น
ในสายตาของผู้ที่มองเพียงภายนอก
กลับเป็นม่านของกันและกัน

เมื่อความมีอยู่ลืมรากเดิมของตน
มันก็ผ่อนจากภาวะแห่งการปรากฏ
เหลือเพียงสัญญาณหนึ่งเท่านั้น
และเมื่อความไม่มีหลงคิดว่าตนเองเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด
มันก็ไม่เป็นความว่างอีกต่อไป
แต่กลายเป็นม่านกั้นอยู่ตรงกลาง

ในความไม่มี มีความมีอยู่อยู่ด้วยหรือไม่?
เมื่อรูปทั้งหลายพังทลายลง
ใครเล่าจะยังอยู่เป็นพยาน?
และหากมีผู้กล่าวว่า — นี่คือความมีอยู่
แล้วในนั้นยังเหลือสิ่งใด
จากสิ่งที่เคยเป็นในแรกเริ่ม?

ยิ่งถ้อยคำเพิ่มขึ้น
ความลี้ลับก็ยิ่งถอยห่าง
และเมื่อวาจาหยุดลง
เมื่อนั้นเองสิ่งเร้นลับจึงเริ่มเอ่ยขึ้น
ในถ้อยคำ
ความมีอยู่หลอมละลายในความไม่มี
และในความเงียบ
ความไม่มีก็เลือนหายในความมีอยู่

ความมีอยู่นั้นสงบอยู่
ท่ามกลางความสั่นไหวของตนเอง
และความไม่มีก็ซ่อนเร้นอยู่
ท่ามกลางเสียงแว่วของตนเอง
และระหว่างสองสิ่งนี้
มีความตื่นรู้อยู่อย่างหนึ่ง
ซึ่งไม่เคยหลับใหล:
หากมันเข้ามาใกล้
นามทั้งหลายก็ลุกไหม้
หากมันห่างออกไป
ความพิศวงก็พรั่งพรูลงมา

ที่ใดมีความมีอยู่
ที่นั่นก็มีเส้นเงาของความไม่มีอยู่ด้วย
และที่ใดมีความไม่มี
ที่นั่นก็มีข่าวคราวของความมีอยู่ซ่อนอยู่ด้วย
ผู้ใดไม่เห็นความยั่งยืนในความดับสลาย
ผู้นั้นก็ยังอยู่ห่างไกล
จากกลิ่นแห่งความลี้ลับ

เมื่อดวงใจมีสายตาอันสมบูรณ์
ร่องรอยของความไม่มีก็ไม่เหลืออีก
ถึงกระนั้น
จากชั้นอันมืดลึกของมัน
ประกายหนึ่งแห่งการก่อกำเนิดก็ยังพุ่งออกมา
และเมื่อสิ่งเร้นลับเปิดเผยตน
แม้แต่ใบหน้าของความมีอยู่ก็ไม่อาจคงอยู่
ถึงกระนั้น
ทุกการชี้ก็ยังชี้ไปทางนั้น

ความมีอยู่จะเห็นความมีอยู่ได้
ก็ต่อเมื่อมันว่างจากตนเอง
และความไม่มีไม่เห็นสิ่งใดเลย
เมื่อมันจมลงในความว่างของตนเอง
และเมื่อความมีอยู่เลือนลับไปจากดวงตา
ร่องรอยของมันก็เริ่มผุดขึ้น
ภายในดวงใจ:
สิ่งเหล่านั้นมิใช่เพียงความมีอยู่ล้วน ๆ
และมิใช่เพียงความไม่มีล้วน ๆ

ดังนั้นจงกล่าวเถิด:
ความมีอยู่ อยู่ที่ใด
เมื่อนามเลือนดับไป?
และความไม่มี อยู่ที่ใด
เมื่อร่องรอยยังคงอยู่?
และเจ้าคือผู้ใด
เมื่อแม้สองสิ่งนี้ก็พลันสลายไป?